Endometriozis ve Çikolata Kisti Nedir?
Bu dışarıdaki odaklar da tıpkı rahim içi gibi her ay hormonların etkisiyle kalınlaşır ve adet döneminde kanar. Ancak bu kanın dışarı akacak bir yolu olmadığı için çevre dokularda inflamasyon (iltihabi reaksiyon), yapışıklık ve ağrıya yol açar.
Yumurtalık dokusunda biriken bu eski kan zamanla koyulaşarak çikolata kıvamını alır; bu yapıya halk arasında 'çikolata kisti' (endometrioma) adı verilir.
Tipik Belirtiler ve Ağrı Karakteri
Endometriozisin şiddeti hastadan hastaya büyük farklılık gösterir. En belirgin klinik şikayetler ağrı odaklıdır:
- Şiddetli ve ağrı kesicilere dirençli adet sancıları (Sekonder Dismenore)
- Adet dışı dönemlerde de devam eden kronik kasık ve bel ağrısı
- Cinsel ilişki sırasında derin pelvik ağrı (Derin Disparoni)
- Adet döneminde ağrılı dışkılama veya idrar yaparken yanma/sancı
- Sürekli yorgunluk ve enerji düşüklüğü
Endometriozis ve Doğurganlık İlişkisi
Endometriozis, tüplerde oluşturduğu yapışıklıklar veya yumurtalık rezervine olan etkileri nedeniyle gebe kalma sürecini zorlaştırabilir.
Ancak endometriozis tanısı alan her kadının kısırlık yaşayacağı algısı yanlıştır; birçok hasta doğal yolla veya uygun medikal/cerrahi planlamayla çocuk sahibi olabilmektedir.
Nasıl Tanı Konur?
Detaylı bir hasta öyküsü, pelvik muayene ve yüksek çözünürlüklü transvajinal ultrasonografi ile çikolata kistleri ve derin infiltratif odaklar büyük oranda tespit edilebilir.
Şüpheli veya ultrasonla netleşmeyen olgularda pelvik MR veya kesin tanı ve eş zamanlı tedavi amacıyla laparoskopi tercih edilir.
Güncel Tedavi ve Yaşam Kalitesi
Endometriozis kronik bir süreçtir ve temel hedef ağrıyı dindirmek, doğurganlığı korumak ve hastalığın ilerlemesini sınırlandırmaktır.
Hormonal tedaviler (progestinler, kombine preparatlar), antienflamatuar yaklaşımlar ve kistin boyutu veya yapışıklıklara göre uygulanan laparoskopik cerrahi başlıca yönetim basamaklarıdır.