Yumurtalık Kisti Nedir?
Her ay yumurtlama döneminde büyüyen folikülün çatlayamaması veya çatladıktan sonra sıvı toplaması sonucu 'fonksiyonel kistler' (folikül kisti, korpus luteum kisti) oluşabilir.
Bu kistler genellikle fizyolojiktir ve 1-3 ay içinde herhangi bir tedaviye gerek kalmadan kendiliğinden geriler.
Kist Çeşitleri ve Özellikleri
Fonksiyonel kistlerin yanı sıra patolojik kistler de mevcuttur:
- Dermoid Kistler (Matür Kistik Teratom): Doğumsal kaynaklı olup diş, saç, yağ dokusu içerebilen iyi huylu kitlelerdir; kendiliğinden kaybolmazlar.
- Endometrioma (Çikolata Kisti): Endometriozis odaklarının yumurtalıkta birikmesiyle oluşur.
- Kistadenomlar: Yumurtalık yüzey hücrelerinden kaynaklanan, sıvı veya mukus içeren iyi huylu tümörlerdir.
Hangi Şikayetlere Yol Açar?
Küçük kistler çoğunlukla belirti vermez. Büyüdüklerinde ise tek taraflı kasık ağrısı, karında şişkinlik hissi, adet düzensizliği veya ani hareketlerle batıcı ağrı hissi oluşturabilir.
Kistin kendi etrafında dönmesi (Torsiyon) veya patlaması (Rüptür) durumunda ani, şiddetli karın ağrısı gelişir ve acil tıbbi müdahale gerektirir.
Ne Zaman Takip, Ne Zaman Ameliyat?
Kistin boyutu, ultrasonografik görünümü (iç yapısının berrak olup olmaması, septa ve katı alan varlığı), hastanın yaşı ve kanda bakılan tümör belirteçleri (ör. CA-125) cerrahi kararında yol göstericidir.
Basit ve küçük kistlerde öncelikli yaklaşım birkaç adet dönemi boyunca ultrasonla izlemdir.